Unikatowa i niezwykle interesująca emisja mennictwa Księstwa Cieszyńskiego, znana wyłącznie z prezentowanego egzemplarza. Moneta nienotowana w podstawowych katalogach Friedensburga-Segera i Davenporta.
Klipa półtalarowa Fryderyka Wilhelma z datą 1623, opatrzona tajemniczymi inicjałami E-S, których do dziś nie udało się jednoznacznie powiązać z żadnym znanym mincerzem ani konkretną mennicą.
Fryderyk Wilhelm (1601–1625) był ostatnim męskim przedstawicielem cieszyńskiej linii Piastów. Objął władzę w Księstwie Cieszyńskim po śmierci ojca, Adama Wacława, jednak znaczną część młodości spędził poza księstwem. Jego krótkie panowanie przypadło na niezwykle burzliwy okres wojny trzydziestoletniej oraz wielkiego kryzysu monetarnego określanego mianem Kipper- und Wipperzeit. W latach 1620–1624 mennice w Cieszynie i Skoczowie wybijały w jego imieniu przede wszystkim monety drobnych nominałów. Emisje wysokich nominałów należą natomiast do największych rzadkości mennictwa cieszyńskiego.
Szczególne znaczenie ma pod tym względem rok 1623, kiedy wybito niezwykle rzadkie talary Fryderyka Wilhelma oraz prezentowaną klipę półtalarową. Talary z tego roku przypisywane są mennicy cieszyńskiej i sygnowane przez działającego tam mincmistrza Hansa Lossa. Klipa półtalara nosi natomiast nieznane inicjały E-S, co sprawia, że kwestia osoby odpowiedzialnej za jej wybicie pozostaje nierozstrzygnięta. Źródła numizmatyczne wskazują na wyjątkowy charakter tej emisji oraz brak identyfikacji mincerza kryjącego się pod inicjałami E-S.
Najbardziej prawdopodobnym miejscem wybicia pozostaje mennica w Cieszynie. Przemawia za tym przede wszystkim kompozycja i charakter emisji, a także legenda rewersu IN DEO MEO TRANSGREDIVAR MVRVM, nawiązująca do legend spotykanych na niezwykle rzadkich talarach Fryderyka Wilhelma wybijanych w Cieszynie. Sentencja ta, w poprawnej łacińskiej formie In Deo meo transgrediar murum, oznacza „Z Bogiem moim przekroczę mur” i nadaje emisji wyraźny charakter dewocyjny.
W katalogu Edmunda Kopickiego przyznano stopień rzadkości R* wraz z wyceną na poziomie c.a. (cena amatorska).
Prezentowany egzemplarz odznacza się również znakomitą, udokumentowaną od ponad pół wieku proweniencją. W 1971 roku został wystawiony jako pozycja 489 na słynnej specjalistycznej aukcji Gerhard Hirsch 72 „Silesia in nummis” w Monachium. Była to obszerna aukcja poświęcona numizmatyce śląskiej, obejmująca 841 pozycji i 22 tablice ilustracyjne. W katalogu Hirsch prezentowany egzemplarz określono jako „Unikum”. Następnie, po 35 latach, moneta pojawiła się ponownie na rynku na aukcji Fritz Rudolf Künker 107 w 2006 roku, poz. 1119. Proweniencję Hirsch 1971, poz. 489 oraz Künker 2006, poz. 1119 potwierdzają również późniejsze opracowania aukcyjne tej monety.
Płytkie bicie, na jednym rogu widoczna drobna dziurka od strony rewersu.
Rysa na awersie.
Moneta o wyjątkowym znaczeniu dla mennictwa śląskiego i historii Księstwa Cieszyńskiego. Nie tylko skrajnie rzadka typologicznie, ale według obecnego stanu wiedzy, znana wyłącznie z tego jednego egzemplarza. Udokumentowana obecność tej samej sztuki na rynku numizmatycznym już w 1971 roku, ponowne pojawienie się dopiero w 2006 roku oraz brak kolejnych znanych egzemplarzy dodatkowo podkreślają jej unikatowy charakter.
Jedyna znana sztuka – absolutny UNIKAT mennictwa cieszyńskiego!
Awers: popiersie księcia, w prawo
FRI GVIL D G IN SIL TES ET MAI GLO DVS
Rewers: ukoronowany kartusz z herbem Księstwa Cieszyńskiego, po bokach litery E-S, na dole po bokach data 16-23
IN DEO MEO TRANSGREDIVAR MVRVM (poprawnie In Deo meo transgrediar murum, co znaczy Z Bogiem moim przekroczę mur)
Srebro, wymiary 34 x 34 mm, waga 22.58 g
